KDV İadesi Nasıl Alınır? Adım Adım Rehber

KDV iadesi; bazı işlemlerde tahsil edilen KDV’nin istisna olması veya hesaplanan KDV’nin tevkifat nedeniyle alıcı tarafından kesilmesi gibi durumlarda, satıcının üzerinde kalan KDV yükünün devletten geri alınmasıdır. İade, nakden(banka hesabına) veya mahsuben (vergi/SGK borcuna) talep edilebilir.

1) Önce Şunu Netleştir: Hangi KDV İadesine Giriyorsun?

KDV iadesi genellikle şu ana başlıklarda doğar:

A) İstisna Kapsamlı İşlemler (Tam İstisna)

Bu işlemlerde satış KDV’sizdir ama yüklenilen KDV iade konusu olabilir. Örnekler:

İhracat (mal ve hizmet ihracı)

İhraç kayıtlı teslimler

Serbest bölge işlemleri

Uluslararası taşımacılık vb. (istisna türüne göre)

B) Tevkifatlı İşlemler (Kısmi Tevkifat)

Satıcı KDV hesaplar ama KDV’nin bir kısmı alıcı tarafından tevkif edilip vergi dairesine ödenir. Satıcıda kalan KDV yükü iade doğurabilir.

C) İndirimli Oran (Oran Farkı Kaynaklı İade)

Satışların KDV oranı düşük (ör. %1/%10), girdiler daha yüksek oranlıysa “devreden KDV” birikir; belirli koşullarla iade alınabilir.

Hangi kategoriye girdiğini doğru tespit etmek, tüm sürecin temelidir. Çünkü evrak, kontrol ve rapor türü buna göre değişir.

2) İade Türünü Seç: Mahsup mu, Nakden mi?

Mahsuben iade:

KDV, gelir/kurumlar, stopaj, SGK gibi borçlara mahsup istenir.

Uygulamada genellikle daha hızlı ilerler.

Nakden iade:

İade tutarı banka hesabına ödenir.

Kontroller daha sıkıdır; çoğu durumda YMM raporu/teminat/inceleme süreçleri devreye girer.

3) İadeye Esas Tutarı Hesapla: “Yüklenilen KDV” Mantığı

Vergi dairesi iade ederken şuna bakar:

İade doğuran işlem var mı?

Bu işlemle ilişkili yüklenilen KDV var mı?

Bu yüklenilen KDV belgeli mi, doğru mu, indirim konusu yapılmış mı?

İade talep edilen tutar sınırlar içinde mi?

Genellikle şu tablolar hazırlanır:

İade hesaplama tablosu (işlem türüne göre)

Yüklenilen KDV listesi

İndirilecek KDV listesi

Satış faturaları listesi (iade doğuran işlem listesi)

En sık hata: İşlemle ilgisi olmayan KDV’lerin yüklenilen listeye dahil edilmesi veya dönem uyumsuzluğu.

4) Evraklarını Hazırla: “Listeler” İşin Kalbi

KDV iadesinde vergi dairesi çoğunlukla şu dokümanları ister (işlem türüne göre çeşitlenir):

İade talep dilekçesi / internet vergi dairesi başvurusu

İade doğuran işlem listesi (satışlar)

Yüklenilen KDV listesi (alışlar)

İndirilecek KDV listesi

Gümrük beyannamesi (ihracat ise)

Döviz alım belgesi / hizmet ihracında ek belgeler

Tevkifatlı fatura ve tevkifat alıcı beyanları (tevkifat iadesinde)

İndirimli oran hesaplamaları (oran iadesinde)

Banka hesap bilgileri (nakden iade)

Gerekirse sözleşme, taşıma belgesi, teslim tutanağı vb.

Uygulamada “listeler” elektronik formatta (İVD) gönderilir. Listelerdeki küçük bir yanlış bile süreci uzatabilir.

5) Beyanlarını Kontrol Et: KDV1, BA/BS, Muhtasar, SGK Uyumlu mu?

KDV iadesi taleplerinde en çok takılan yer “uyum” kontrolleridir:

KDV Beyannamesi (KDV1) ile listeler tutarlı mı?

Satış faturaları karşı tarafın kayıtlarıyla (BA/BS veya e-Belge kayıtları) uyumlu mu?

Tevkifat varsa alıcı taraf tevkifatı doğru beyan etmiş mi?

İhracat varsa gümrük kapanmış mı?

İndirimli oran ise yıl içi devredenler doğru taşınmış mı?

“Karşıt inceleme / çapraz kontrol” riskini en aza indirmek için veriler eşleşmeli.

6) Başvuruyu Yap: İnternet Vergi Dairesi Üzerinden

Çoğu iade talebi artık İnternet Vergi Dairesi (İVD) üzerinden yürür. Genel akış:

İade türünü seç (mahsuben/nakden)

İade nedeni seç (ihracat/tevkifat/indirimli oran vb.)

Dilekçe ve listeleri yükle / gönder

Sistem takip numarası al

Vergi dairesi “eksik/uyumsuz” bildirirse düzelt

Eksik evrak ve liste hatası “tamamlatma” ister; bu da süreyi uzatır.

7) Rapor Seçeneğini Belirle: YMM Raporu, Teminat, İnceleme

İade tutarı, işlem türü ve risk durumuna göre vergi dairesi şu yollardan biriyle iade yapar:

A) YMM KDV İadesi Tasdik Raporu

Uygulamada en çok kullanılan yöntemlerden biridir.

Rapor, iade sürecini hızlandırabilir.

YMM, belgeleri kontrol eder ve raporlar.

B) Teminat Karşılığı İade

Banka teminat mektubu vb. ile iade alınır.

Sonradan rapor/inceleme ile teminat çözülür.

C) Vergi İncelemesi (Vİ)

Daha uzun sürebilir.

Riskli veya yüksek tutarlı dosyalarda gündeme gelebilir.

İşletmenin geçmiş uyumu, sektör riski, tutar ve işlem türü hangi yöntemin kullanılacağını etkiler.

8) Mahsup İade Adımları (Pratik Akış)

Mahsup iade genellikle şu şekilde işler:

Borç türünü seç (KDV, muhtasar, SGK vb.)

Mahsup edilecek tutarı belirt

Listeleri ve dilekçeyi gönder

Vergi dairesi kontrol eder

Uygun ise borçtan düşer

İpucu: Mahsup edilecek borçların vade ve tür bilgilerini baştan hazırlamak süreci hızlandırır.

9) Nakden İade Adımları (Daha Detaylı Kontrol)

Nakden iadede süreç daha sıkı ilerler:

Banka IBAN bilgileri hazırlanır

Nakden iade talebi yapılır

Rapor/teminat/inceleme süreci seçilir veya istenir

Vergi dairesi kontrolleri tamamlar

Ödeme emri ile iade hesabınıza geçer

İpucu: Nakden iadede “yüklenilen KDV” ispatı daha kritik olduğundan, belge düzeni ve listelerin doğruluğu hayati önem taşır.

10) En Sık Yapılan Hatalar (Dosyanın Yanmasını Önler)

Yüklenilen KDV listesinde işlemle ilgisiz faturaların bulunması

Yanlış dönemden belge kullanılması

Tevkifat oranlarının hatalı uygulanması

Alıcı tarafın tevkifatı beyan etmemesi (çapraz kontrol)

İhracatta gümrük kapanmadan iade talep edilmesi

BA/BS – e-Fatura kayıtları uyumsuzluğu

İade tutarının sınır/hesaplama yöntemine aykırı belirlenmesi

11) Dosyanı Hızlandıran Kontrol Listesi (Checklist)

Başvuru öncesi şunları tek tek kontrol et:

 İade türü doğru mu? (İhracat/tevkifat/indirimli oran)

 KDV beyannamesi ile listeler tutarlı mı?

 Yüklenilen/indirilecek KDV faturaları doğru dönemde mi?

 Alıcı beyanları/tevkifatlar uyumlu mu?

 Gümrük kapanışları tamam mı? (ihracat)

 Mahsup borç listesi hazır mı? / IBAN doğru mu?

 Rapor/teminat seçeneği net mi?

12) Ne Kadar Sürede Alınır?

Süre; iade türüne, tutara, vergi dairesinin iş yoğunluğuna ve dosyanın hatasız olmasına göre değişir. Hatasız listeler + doğru yöntem (YMM/teminat) genellikle süreci ciddi şekilde kısaltır. Eksik/uyumsuzluk ise “tamamlatma” nedeniyle haftalar ekleyebilir.